Trafikkutvikling på Beitostølen, Besstrond, Garmo, Vågåmo vest og Sandbu
Samanlikning av juni–august 2026 med same periode i 2025
Datagrunnlag: trafikkregistreringar frå fem teljepunkt. Rapporten nyttar månadsdøgntrafikk (MDT) og skil mellom samla trafikk og retningstal for å unngå dobbeltteljing.
Samandrag
- Sommaren 2026 viser ikkje éi felles utvikling i heile området. Det mest tydelege mønsteret er at trafikken på Fv. 51/Valdresflye held seg sterk, medan trafikken på Rv. 15 er lågare enn sommaren 2025.
- Beitostølen aukar med om lag 2,9 prosent for juni–august, og Besstrond ligg om lag 0,7 prosent over 2025. Dette peikar mot ein robust – og i juli sterkare – sommartrafikk over Valdresflye.
- Sandbu går ned om lag 6,6 prosent samla, med ein særleg markert nedgang i august på 16,1 prosent. Garmo går ned om lag 3,2 prosent. Nedgangen på Rv. 15 går i begge retningar og er derfor ikkje berre utslag av ei skeiv retningsfordeling.
- Vågåmo vest er svært stabilt: samla sommartrafikk er om lag 1,6 prosent lågare enn i 2025. Juli er 2,7 prosent lågare, medan august er nær uendra. Det tyder på at trafikken inn og ut av Vågåmo held seg godt oppe sjølv om delar av gjennomgangstrafikken i regionen er svakare.
Hovudtal for sommaren
| Teljepunkt | MDT 2025 | MDT 2026 | Endring | Pass. 2025* | Pass. 2026* |
| Beitostølen | 2 619 | 2 696 | +2,9 % | 240 930 | 248 019 |
| Sandbu | 5 301 | 4 953 | -6,6 % | 487 729 | 455 696 |
| Vågåmo vest | 3 272 | 3 220 | -1,6 % | 301 048 | 296 259 |
| Garmo | 4 408 | 4 265 | -3,2 % | 405 496 | 392 347 |
| Besstrond | 1 913 | 1 927 | +0,7 % | 176 003 | 177 292 |
* Omtrentleg sum passeringar i juni–august, rekna som MDT × tal dagar i kvar månad.
Månad for månad
| Teljepunkt | Månad | 2025 MDT | 2026 MDT | Endring |
| Beitostølen | Juni | 1 645 | 1 593 | -3,2 % |
| Beitostølen | Juli | 3 728 | 3 986 | +6,9 % |
| Beitostølen | August | 2 452 | 2 473 | +0,9 % |
| Sandbu | Juni | 4 613 | 4 437 | -3,8 % |
| Sandbu | Juli | 6 376 | 6 299 | -1,2 % |
| Sandbu | August | 4 893 | 4 107 | -16,1 % |
| Vågåmo vest | Juni | 3 062 | 3 015 | -1,5 % |
| Vågåmo vest | Juli | 3 572 | 3 474 | -2,7 % |
| Vågåmo vest | August | 3 176 | 3 165 | -0,3 % |
| Garmo | Juni | 3 611 | 3 306 | -8,4 % |
| Garmo | Juli | 5 652 | 5 655 | +0,1 % |
| Garmo | August | 3 934 | 3 802 | -3,4 % |
| Besstrond | Juni | 1 317 | 1 268 | -3,7 % |
| Besstrond | Juli | 2 669 | 2 750 | +3,0 % |
| Besstrond | August | 1 734 | 1 742 | +0,5 % |
Figuren viser 2026 som indeks mot 2025 (=100). Han synleggjer særleg den svake augusttrafikken ved Sandbu, medan Beitostølen og Besstrond ligg over 2025 i juli.
Juli – den tydelegaste høgsesongmånaden
Juli er toppmånaden ved alle fem teljepunkta. Beitostølen aukar frå 3 728 til 3 986 kjøretøy per døgn (+6,9 prosent), og Besstrond aukar frå 2 669 til 2 750 (+3,0 prosent). Garmo er praktisk talt uendra (+0,1 prosent), medan Sandbu går ned 1,2 prosent og Vågåmo vest går ned 2,7 prosent.
Dette er eit viktig funn: sjølv om samla sommartrafikk er svakare på Rv. 15, var sjølve juli-toppen framleis svært sterk. Nedgangen kjem i større grad i randmånadene, særleg august ved Sandbu og juni ved Garmo.
Kva skjer på dei ulike korridorane?
Fv. 51 / Valdresflye: sterk og stabil sommar
Beitostølen og Besstrond peikar i same retning. Samla juni–august aukar trafikken med høvesvis 2,9 og 0,7 prosent. Juli er særleg sterk, med +6,9 prosent på Beitostølen og +3,0 prosent på Besstrond. Retningstala viser òg vekst begge vegar: ved Beitostølen om lag +2,8 prosent mot Fagernes og +3,0 prosent mot Randen/Vågå, og ved Besstrond om lag +0,5 og +0,9 prosent. Det styrkjer inntrykket av reell vekst i korridoren, ikkje berre ei forskyving mellom retningar.
Retningsanalyse: Kvar blir trafikken over Valdresflye av?
Retningstala for juli gjer biletet meir presist. Trafikken nordover mot Vågå auka både ved Beitostølen og Besstrond. Ved Beitostølen auka retninga mot Vågå frå 1 866 til 2 009 køyretøy per døgn (+7,7 prosent), medan trafikken mot Fagernes auka frå 1 861 til 1 977 (+6,2 prosent). Ved Besstrond auka trafikken mot Vågå frå 1 348 til 1 395 (+3,5 prosent), og mot Fagernes frå 1 321 til 1 355 (+2,6 prosent).
Trafikktala tyder på at Valdresflye hadde ein sterk juli i 2026. Trafikken nordover mot Vågå auka både ved Beitostølen og Besstrond, noko som viser at veksten ikkje berre skuldast lokal trafikk på Beitostølen. Samstundes finn vi ikkje att den same veksten på Rv. 15 eller gjennom Vågåmo vest. Dette kan tyde på at ein større del av trafikken over Valdresflye har Vågå, Sjodalen og Jotunheimen som reisemål, eller inngår i lokale turist- og rundreisemønster, framfor å vere rein gjennomgangstrafikk vidare langs Rv. 15.
Dette må tolkast med varsemd: teljepunkta registrerer passeringar, køyrefelt og køyreretning, men dei følgjer ikkje det enkelte køyretøyet mellom punkta. Tala kan derfor indikere reisemønster, men ikkje dokumentere kvar den enkelte trafikanten startar, stoppar eller snur.
| Retning, juli | 2025 | 2026 | Endring |
| Beitostølen → Vågå | 1 866 | 2 009 | +7,7 % |
| Beitostølen → Fagernes | 1 861 | 1 977 | +6,2 % |
| Besstrond → Vågå | 1 348 | 1 395 | +3,5 % |
| Besstrond → Fagernes | 1 321 | 1 355 | +2,6 % |
| Garmo → Otta | 2 829 | 2 873 | +1,6 % |
| Garmo → Lom | 2 824 | 2 782 | −1,5 % |
| Vågåmo vest → sentrum | 1 735 | 1 695 | −2,3 % |
| Vågåmo vest → Sunde | 1 837 | 1 779 | −3,2 % |
Rv. 15: svakare enn i 2025
Sandbu har den største nedgangen av dei fem punkta, om lag 6,6 prosent for sommaren samla. Nedgangen er moderat i juni (-3,8 prosent) og juli (-1,2 prosent), men stor i august (-16,1 prosent). Retningstala viser om lag -6,0 prosent mot Otta og -7,2 prosent mot Lom for heile sommaren. Garmo er òg svakare, med -3,2 prosent samla. Her er juli uendra, medan juni (-8,4 prosent) og august (-3,4 prosent) trekkjer ned.
Vågåmo vest: stabil lokal trafikk
Ved Vågåmo vest går sommartrafikken frå om lag 3 272 til 3 220 kjøretøy per døgn i snitt, ein nedgang på 1,6 prosent. Begge retningar er nær like stabile: om lag -1,7 prosent mot sentrum og -1,4 prosent mot Sunde. Dette er vesentleg meir stabilt enn utviklinga ved Sandbu og Garmo, og kan tyde på at trafikken knytt til Vågåmo og nærområdet held seg godt oppe, sjølv i ein sommar der delar av den regionale Rv. 15-trafikken går ned.
Køyretøytype – mindre tungtrafikk på Rv. 15
| Teljepunkt | Del ≥5,6 m 2025 | Del ≥5,6 m 2026 | Endring |
| Beitostølen | 14,0 % | 14,6 % | +0,6 pp |
| Sandbu | 19,1 % | 18,0 % | -1,1 pp |
| Vågåmo vest | 10,4 % | 10,5 % | +0,0 pp |
| Garmo | 19,8 % | 19,2 % | -0,7 pp |
| Besstrond | 18,7 % | 18,6 % | -0,1 pp |
Andelen lengre køyretøy er relativt stabil ved dei fleste punkta, men går noko ned ved Sandbu og Garmo. Det tyder på at ein del av nedgangen på Rv. 15 òg er knytt til færre lange/tunge køyretøy. Lengdeklassane er likevel ikkje det same som ei presis klassifisering av tungtransport, så dette bør tolkast som ein indikator.
Kva kan vi seie om sommaren 2026?
Sommartrafikken er geografisk ulik. Valdresflye-korridoren er sterkare enn i 2025, medan Rv. 15 samla er svakare.
Juli står seg svært godt. Den mest attraktive høgsesongmånaden har ikkje hatt eit generelt fall; tvert imot aukar trafikken på Fv. 51, medan Garmo er uendra.
Den største svekkinga kjem utanfor sjølve juli-toppen. Dette er særleg tydeleg i august ved Sandbu og i juni ved Garmo.
Vågåmo har eit stabilt trafikkgrunnlag. At Vågåmo vest berre går svakt ned, samtidig som Rv. 15-punkta fell meir, kan indikere at lokaltrafikk, handel, aktivitet og reisemål i og rundt Vågå held oppe trafikken.
Retningsanalysen styrkjer biletet av at Fv. 51/Valdresflye og Rv. 15 har hatt ulik utvikling. Fleire køyretøy kjem nordover over Valdresflye mot Vågå i juli, utan at den same veksten blir attfunnen vidare gjennom Vågåmo vest eller vestover på Rv. 15. Dette kan tyde på meir destinasjons- og rundreisemønster knytt til Vågå, Sjodalen og Jotunheimen, men teljedata åleine kan ikkje fastslå reisemålet.
Konklusjon
Sommaren 2026 framstår som sterk på Valdresflye, stabil inn mot Vågåmo og noko svakare langs Rv. 15 enn sommaren 2025. Det er særleg juli som held seg godt, medan nedgangen på Rv. 15 i større grad kjem i juni og august. For Vågå er det positivt at teljepunktet ved Vågåmo vest er nær uendra og at trafikken via Valdresflye er minst like sterk som i fjor. Samla gir dette eit bilete av ein aktiv høgsesong, men med endra trafikkmønster mellom dei viktigaste innfartsårene. Retningstala for juli viser dessutan at veksten nordover over Valdresflye faktisk når Besstrond, men ikkje blir spegla av tilsvarande vekst vidare på Rv. 15. Det er eit viktig signal om at trafikken over Valdresflye ikkje berre bør forståast som gjennomgangstrafikk.
bakgrunn, datakvalitet og atterhald
- Dekningsgraden er gjennomgåande svært god. To punkt skil seg ut: Beitostølen hadde 71 prosent dekning i august 2025, og Vågåmo vest 86,7 prosent i juni 2026. MDT-verdiane er likevel oppgjevne i datasettet som berekna månadsverdiar, men samanlikningane for desse månadene bør tolkast med noko større varsemd. For resten av sommarmånadene ligg dekninga i hovudsak rundt 100 prosent.
- Rapporten seier noko om trafikkvolum gjennom dei konkrete teljepunkta. Han seier ikkje direkte kor mange som besøkte Vågå, kor lenge dei oppheldt seg, eller kor mykje dei la att i lokalt næringsliv.
- CSV-filene inneheld fem registreringar per månad: to enkeltfelt, «Totalt i retning …» for kvar retning og «Totalt» for begge retningar. Dersom desse radene blir summerte, blir same trafikken telt fleire gonger. I denne analysen er derfor: «Totalt» brukt som mål på samla trafikk gjennom teljepunktet. Retningsradene berre brukte når utviklinga i kvar retning blir vurdert.
- Månadsdøgntrafikk (MDT) brukt som hovudmål. For perioden juni–august er MDT òg omrekna til eit tilnærma tal passeringar (MDT × tal dagar) for å vekte månadene korrekt. Merk at dette er registrerte kjøretøypasseringar, ikkje tal unike personar eller unike bilar. Ein bil som passerer same punkt fleire gonger, blir registrert fleire gonger.